cesaret
(isim)
[cesa:ret]
Arapça cesāret
· 1 anlam · 0 geçiş
Seçili Derlem İstatistikleri
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
Aç / kapat
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
İlk tarihsel tanık: yaklaşık 1387 · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · PDF s. 125
Türkçe tercümenin kaynak yayında olasılıklı gösterilen tarihi. Kaynak yayın tercüme tarihini başlık künyesinde [1387?] biçiminde, belirsizlik işaretiyle verir. Tarih dayanağı: Başlık sayfası, PDF s. 2
Eski Anadolu Türkçesiyürekad
Kaynak çevriyazıları:Dede Korkut Kitabı: yürek, yüregüm, yüregüne, yüregi, yüregi-y-ile, yüreklüKâbûs-nâme: yürek
Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Dede Korkut Kitabı: yürek, yüregüm, yüregüne, yüregi, yüregi-y-ile, yüreklü; Kâbûs-nâme: yürek. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Göğüste kan dolaşımını sağlayan organ; mecazen duygu ve korkusuzluğun merkezi.
Tarihsel bağlam: Dede Korkut'ta kişinin iç duygusu ve cesareti iyelikli biçimlerle, Kâbûs-nâme'de korkusuzluk ve gönül anlamlarıyla tanıklanır.
Anlamsal gelişim notu: Organ ve duygu merkezi anlamları sürmüş, cesaret kullanımı kalıplaşmıştır.
Çağdaş arama bağı: yürek, kalp, cesaret · anlam sürekliliği ve mecazlaşma · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- yürek (yalın biçim)
Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 54-9, 102-10, 134-11, 135-11, 140-7, 204-10, 245-6, 247-5 (metin sayfası–satır) - yüregüm (çekimli biçim)
Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 54-9, 245-6 (metin sayfası–satır) - yüregüne (çekimli biçim)
Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 102-10 (metin sayfası–satır) - yüregi (çekimli biçim)
Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 23-12, 135-11, 140-7, 204-10 (metin sayfası–satır) - yüregi-y-ile (çekimli biçim)
Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 51-7 (metin sayfası–satır) - yüreklü (çekimli biçim)
Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 134-11, 247-5 (metin sayfası–satır) - yürek (yalın biçim)
Tanıklık: Kâbûs-nâme, 39a/11, 2a/1 (yaprak yüzü–satır)
Tarihsel derlem tanıkları
Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.
2563 İki gün ölümden ne kaçmak gerek Kişide çü erlik ola vü yürek (12)
Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 125 · çevriyazı güveni B
durdı Dirse Hanun yüzine bakdı. Şağ-ilen solma göz 11 gezdürdi, oğlançuğını görmedi. Kara bağrı sarsıldı, 12 düm yüreği oynadı, kara kıyma gözleri kan yaş toldı. 13 Çağırup Dirse Hana soylar,
Eski Anadolu Türkçesi · Dede Korkut Kitabı · 15. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısı · PDF s. 106 · çevriyazı güveni B
matbah yirinde | gördüginde] V13 gördükde || 11 kazanun] V13 kazanun | V58 kıyma]V13 kuyma || 12 şarşddıJV! ş. yüreği oynadı | atını ökçeledi]V\ atın depdi || 13 kâfir kiçdügi] D13 k. kiçegi V2 kâfirün gitdügi | düşdi] V’de yok |
Eski Anadolu Türkçesi · Dede Korkut Kitabı · 15. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısı · PDF s. 120 · çevriyazı güveni B
Kaynak yayınlar ve okuma notu
Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Dede Korkut Kitabı II: İndeks–Gramer (1997). Hazırlayan Muharrem Ergin. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
BD Bağlam Gösterimi · cesaret
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Madde geçmişi ve atıf
Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
İlgili Sözler
cesaretli
cesaretsiz
cesaretlenme
cesaretlilik
cesaret etmek
cesaretlenmek
cesaretsizlik
cesaret gelmek
cesaret kırmak
cesaret kırıcı
cesaret verici
cesaret vermek
cesaretlendirme
cesaret aşılamak
Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.