el

Bitigçi Sözlük Maddesi

el

II (isim)
· 1 anlam
  1. (isim) → yabancı.

BD Bağlam Gösterimi · el

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

el etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Bu el ‘başkası, yabancı’ anlamını taşır ve Eski Türkçenin devlet düzenini anlatan e:l sözünden gelişmiştir. Clauson'a göre e:l önce ‘bağımsız bir hükümdarın yönettiği siyasal birlik’ demekti, Karahanlı döneminden sonra ‘halk, topluluk’ anlamını kazandı; Osmanlıcada ‘halk’ özellikle ‘başkaları’ diye anlaşıldı. Tietze ‘başkası, yabancı, namahrem’ anlamlı ėl'i ‘ülke’ anlamlı ėl'den türetir. Bu anlamın tanıkları XIII–XIV. yüzyılda başlar: Yûnus Emre'de _bilişlüdür il degül_ ‘tanıdıktır, yabancı değil’, Şeyhoğlu'nda _evvel el sini-sin korlar_ ‘önce başkalarının sofrasını kurarlar’. El âlem, eloğlu ve elin herifi de bu anlamı taşır.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: il
  2. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: el ~ il
  3. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: il ~ ėl
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: el
  5. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: il (el)
  6. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: el
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.