hiç

Bitigçi Sözlük Maddesi

hiç

(zarf, ünlem, isim)
Farsça hīç · 4 anlam

Olumsuzluğu pekiştirme, herhangi bir zamanı sorma ve değersiz sayma.

  1. 1.

    Olumsuzluğun bütünü kapsaması

    (zarf) Eylemin gerçekleşmediğini en küçük olasılığı veya miktarı da dışlayarak vurgulayan belirteç; ilgili: → asla.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:55:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Herhangi bir zamanda mı

    (zarf) Bir olayın geçmişte herhangi bir zamanda yaşanıp yaşanmadığını sorarken kullanılan belirteç; ilgili: → zaman.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:55:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Açıklamaktan kaçınma

    (ünlem) Karşılık bekleyen kişiye ayrıntı vermeyi reddederken veya konuyu kapatırken söylenen cevap; ilgili: → cevap.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:55:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Değer verilmeyen varlık

    (isim) Varlığına veya etkisine değer verilmeyen kişi ya da nesne; ilgili: → değersiz.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:55:42 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

hiç etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hiç, Farsça hīç ‘hiçbir şey, yok’ sözünden alınmıştır; Tietze, Stachowski, Räsänen, Karaağaç ve Kâmûs-ı Türkî bu kökende birleşir. Sözcük erken girmiştir: XI. yüzyılda Kutadgu Bilig'de ve Karahanlı Kur'an Tercümesi'nde olumsuz yargıyı pekiştiren hiç ile hiç kimerse ‘hiç kimse’ öbeği görülür. Eski Anadolu Türkçesinde ad olarak ‘değersiz şey’, olumsuz cümlede ‘kesinlikle’, soruda ‘acaba’ anlamlarıyla ve hiç kişi, hiç nesne öbeklerinde yaşar. Stachowski'nin andığı Farsça heç değişkesi, XIV. yüzyıl Harezm ve Kıpçak metinlerindeki, Anadolu ağızlarındaki heç ile Azerbaycan Türkçesindeki hėç'i açıklar (Bitigçi açıklaması).

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: hiç
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hiç
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: hiç ~ heç
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: hiç ~ heç
  5. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hīç ~ hīc
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: hīç
  7. 16. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hiç
  8. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hiç
  9. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hiç
  10. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hiç
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hiç

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.