kaz

Bitigçi Sözlük Maddesi

kaz

(isim, sıfat, hayvan bilimi, mecaz)
· 2 anlam
  1. 1.

    (isim, hayvan bilimi) Perde ayaklı, uzun boyunlu; suda ve karada yaşayabilen, yabani veya evcil olarak bulunan kuş (Anser).

  2. 2.

    (sıfat, mecaz) Budala olan (kimse).

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

kaz etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Kaz, Türk dillerinin hemen hepsinde yaşayan eski bir kuş adıdır; Eren, Stachowski ve Gülensoy sözü Eski Türkçe ḳaz ve yeniden kurulan *ḳāz biçimine bağlar. Daha eski kökeni tartışmalıdır: Clauson kuşku işaretiyle verdiği maddede onu neredeyse kesin olarak erken bir Hint-Avrupa alıntısı, olasılıkla Toharca bir söz sayar; ÈSTJa yansıma kökenini olası bulur, Moğolca ve Mançuca karşılaştırmalarla kurulan ortak bir Altay adını ise açık sorun olarak bırakır; Stachowski de kazların sesini anlatan ḳag ḳug et- yansımasıyla bağı soru olarak anar. Söz Uygurca Budist metinlerde, Kutadgu Bilig'de ve Divanü Lugati't-Türk'te geçer; XIX. yüzyıl sonunda Kâmûs-ı Türkî 'ahmak' mecazını da kaydeder.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: ḳaz
  2. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: kaz
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: kaz
  4. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: kaz ~ qaz
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: kaz ~ ḳaz
  6. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ḳaz
  7. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ḳaz
  8. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kaz
  9. 17. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: kaz
  10. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kaz
  11. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kaz
  12. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: kaz
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · kaz

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.