tesis

Bitigçi Sözlük Maddesi

tesis

(isim)
[te:sis] Arapça teʾsīs · 3 anlam

Bir düzeni oluşturma, örgütlü birim veya donanımlı faaliyet yeri.

  1. 1.

    Oluşturma süreci

    (isim) Düzenin, örgütün veya kalıcı ilişkinin varlık kazanmasını ve işlemeye başlamasını sağlama; ilgili: → kurmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:23:36 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Örgütlü birim

    (isim) Belirli amaçlara yönelik sürekli çalışma yürüten örgütlü birim; ilgili: → kuruluş.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:23:36 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.
    Yeni

    Donanımlı faaliyet yeri

    (isim) Üretim, konaklama, spor veya başka belirli bir faaliyet için hazırlanmış yapı, alan ve donanım bütünü; ilgili: → yapı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:23:36 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

tesis etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Tesis, Arapça taʾsīs ‘temel atma, kurma’ sözünden alınmıştır. Kâmûs-ı Türkî sözün üss ‘temel’ kökünden türemiş Arapça bir mastar olduğunu belirtir ve ‘temelleştirme, temel atma, kurma’ anlamlarıyla, bir mektep te’sîs etmek gibi örneklerle kaydeder. Stachowski sözü ‘kuruluş, kurum; kurma’ anlamlarıyla taʾsīs'e bağlar, Karaağaç da ‘kurma’ ile ‘kurum, kuruluş’ anlamlarını verir. Sözün incelenen kaynaklardaki en eski tarihli kaydı Meninski'nin 1687 tarihli Latince dizinidir. Osmanlıcada kurulmuş yapılar için çoğul te’sîsât kullanılırken Türkiye Türkçesinde tekil tesis bu anlamı taşır; tekilin ‘kuruluş’ anlamı XX. yüzyıl başında Kestelli'de görülür. Tesisat ise ‘döşem’ anlamında kullanılır.

  1. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: te’sîs
  2. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: te’sîs
  3. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: te’sîs
  4. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: tesis
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · tesis

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.