abla

Bitigçi Sözlük Maddesi

abla

(isim, ünlem, argo, teklifsiz konuşmada)
[a'bla] · 4 anlam
  1. 1.

    (isim) Aynı ana babadan ya da bunlardan yalnız birinden olan çocuklar arasında, sözü edilen kişiden önce dünyaya gelmiş kız kardeş; aile içinde ona seslenirken adının yerine de söylenir, kimi yörelerde aba ya da bacı diye anılır.

  2. 2.

    (isim) Akrabalık bağı olmadığı hâlde yaşça önde olduğu için yakınlık ve hürmetle anılan kız ya da hanım; adının ardına unvan gibi eklenir, adı bilinmeyen, yaşlıca bir hanımdan ya da çevresinde sözü dinlenen bir kadından söz ederken de başvurulur.

  3. 3.

    (isim, argo) Resmî izinli ya da gizli bir fuhuş evinin patroniçesi; orada çalışanları çekip çeviren, müşteriyle pazarlığı, kazancın bölüşülmesini ve evin bütün düzenini üstlenen kişi; aynı çevrelerde çaça ya da mama diye de anılır.

  4. 4.

    (ünlem, teklifsiz konuşmada) Özellikle erkeklerin, adını bilmedikleri ya da teklifsiz davrandıkları bir kıza veya hanıma dikkatini çekmek, bir şey sormak, ricada bulunmak ya da yakınlık göstermek amacıyla yönelttikleri hitap; çarşıda, pazarda, sokakta sık duyulur.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

abla etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Abla, büyük kız kardeşi ve ona kardeş gibi yakın, yaşça büyük kadını karşılayan bir akrabalık adıdır; Stachowski eski biçimini abula diye verir, kökenini ise belirsiz sayar. Kaynaklarda iki açıklama öne çıkar: sözü aba ~ apa sözünden ekle türetilmiş sayanlar (Kononov, Gülensoy) ve Eren'in ağa ile bula 'büyük kız kardeş' sözlerinin kaynaşmasına dayanan açıklaması (ağabula > ağbula > abula > abıla > abla); Tietze ağa'nın ikinci hecesinin XVII. yüzyılda düşmesini biraz şüpheli bulur. Meninski 1687'de 'büyük kız kardeş' için abula'yı, halk ağzında abla'yı verir. Tarihsel Derlem'de tanık yoktur.

  1. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: abula ~ abla
  2. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: abla
  3. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: abla
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · abla

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

ablacı ablalık ablacılık abla olmak ablalık etmek

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.