bel

Bitigçi Sözlük Maddesi

bel

II (isim, anatomi)
· 6 anlam

Gövdenin ince yeri; sırtın alt kesimi; dağ geçidi; tekne ortası; kabın dar yeri.

  1. 1.

    Gövdenin ince yeri

    (isim, anatomi) Gövdenin kaburgalarla kalça kemikleri arasında incelen orta kısmı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.11.2026 16:15:34 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Sırtın alt kesimi

    (isim, anatomi) Sırtın alt bölümünde, omurganın kalçaya uzandığı kesim.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.11.2026 16:15:34 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Hayvanda sırt kesimi

    (isim, anatomi) Dört ayaklıların ön ayaklarıyla kuyruk sokumu arasındaki sırt kesimi.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.11.2026 16:15:34 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Dağ geçidi

    (isim) Sıradağlar üzerinde, karşı yamaca geçmeye elverişli alçak boyun; geçit.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.11.2026 16:15:34 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Teknenin ortası

    (isim) Teknenin baş ile kıç arasında kalan en geniş kesimi.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.11.2026 16:15:34 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Kabın dar yeri

    (isim) Şişe, vazo gibi kapların gövdesinde incelen boğumlu kısım.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.11.2026 16:15:34 · Türkiye saati (UTC+3)

BD Bağlam Gösterimi · bel

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

1200–1400 · Harezm Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: anlam ve biçim sürekliliği

  1. 1

    1200–1400

    Harezm Türkçesi

    Tarihsel kaynak

    Tarihleme dayanağı: eserin telif veya dil katmanı için yaklaşık dönem

    Biçim: bel, belin, belini · ad

    Dönem anlamı

    Gövdenin göğüsle kalça arasında kalan dar bölümü.

    anlam ve biçim sürekliliği

    Mukaddimetü’l-Edeb’de bel, yalın ve iyelik-belirtme ekli biçimleriyle insan bedeninin orta bölümünü gösterir.

    Günümüze uzanan değişim

    Organ adı anlamı ve biçimi çağdaş belde sürer.

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Kaynak dayanağını aç (1)

    Yüce, Nuri. Mukaddimetü’l-Edeb: Hvarizm Türkçesi ile Tercümeli Şuşter Nüshası — Giriş, Dil Özellikleri, Metin, İndeks. 2. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu.

    Kaynak çevriyazısı, kısa metin bağlamları ve metin sayfası-satır gönderimleri.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Güncel sözlük

    Biçim: bel

    1. güncel anlam

    Gövdenin kaburgalarla kalça kemikleri arasında incelen orta kısmı.

    2. güncel anlam

    Sırtın alt bölümünde, omurganın kalçaya uzandığı kesim.

    3. güncel anlam

    Dört ayaklıların ön ayaklarıyla kuyruk sokumu arasındaki sırt kesimi.

    4. güncel anlam

    Sıradağlar üzerinde, karşı yamaca geçmeye elverişli alçak boyun; geçit.

    5. güncel anlam

    Teknenin baş ile kıç arasında kalan en geniş kesimi.

    6. güncel anlam

    Şişe, vazo gibi kapların gövdesinde incelen boğumlu kısım.

Yöntem ve tarih sınırları

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Harezm Türkçesibelad
Kaynak çevriyazıları:Mukaddimetü’l-Edeb: bel, belin, belini

Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Mukaddimetü’l-Edeb: bel, belin, belini. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Gövdenin göğüsle kalça arasında kalan dar bölümü.

Tarihsel bağlam: Mukaddimetü’l-Edeb’de bel, yalın ve iyelik-belirtme ekli biçimleriyle insan bedeninin orta bölümünü gösterir.

Anlamsal gelişim notu: Organ adı anlamı ve biçimi çağdaş belde sürer.

Çağdaş arama bağı: bel · anlam ve biçim sürekliliği · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • bel (yalın biçim)
    Tanıklık: Mukaddimetü’l-Edeb, 28-6, 170-2 (metin sayfası–satır)
  • belin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Mukaddimetü’l-Edeb, 179-1, 184-5 (metin sayfası–satır)
  • belini (çekimli biçim)
    Tanıklık: Mukaddimetü’l-Edeb, 179-7 (metin sayfası–satır)
Kaynak yayınlar ve okuma notu

Yüce, Nuri. Mukaddimetü’l-Edeb: Hvarizm Türkçesi ile Tercümeli Şuşter Nüshası — Giriş, Dil Özellikleri, Metin, İndeks. 2. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.