ben

Bitigçi Sözlük Maddesi

ben

I (isim, ağızlardan)
· 3 anlam

Deri üstündeki koyu leke ve olgunlaşma ya da ağarma izi.

  1. 1.

    Deri lekesi

    (isim) Deride doğuştan ya da sonradan beliren, kahverengi ya da koyu tonda küçük nokta veya kabarıklık.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.11.2026 06:06:22 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Olgunluk izi

    (isim) Üzüm gibi meyvelerin kabuğunda olgunlaştıklarını gösteren renk değişimi ya da koyu nokta.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.11.2026 06:06:22 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Kır düşmesi

    (isim, ağızlardan) Saç ya da sakala yer yer düşen ak teller.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.11.2026 06:06:22 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ben etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Tendeki koyu leke anlamındaki ben, Ortak Türkçe *beŋ sözünün devamıdır. Söz Eski Uygurcadan başlayarak meŋ biçimiyle tanıklanır; Kâşgarlı Mahmud XI. yüzyılda meŋ'i ‘yüzdeki ben’ diye kaydeder. Eren'e göre lehçelerdeki meŋ biçimleri benzeşmeyle beŋ'den çıkmıştır; bin > miŋ gelişmesi de aynı türdendir. Anadolu'da beñ ~ beŋ biçimi XIV. yüzyılda, Âşık Paşa'nın Garib-nâme'sinden başlayarak görülür. Stachowski benek sözünü de *beŋek üzerinden aynı köke bağlar. Üzümdeki olgunlaşma lekesi ile saçtaki ve sakaldaki beyazlık anlamları ‘leke, nokta’ kavramının genişlemesi olarak görünür (Bitigçi açıklaması).

  1. 10. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: meŋ
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: meŋ
  3. 12. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: meŋ
  4. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: meŋ
  5. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: meŋ
  6. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: beñ ~ beŋ
  7. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: beñ ~ beŋ
  8. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ben- (beŋ)
  9. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ben
  10. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ben
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ben

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.