ben

Bitigçi Sözlük Maddesi

ben

III (zamir, isim, ruh bilimi, felsefe)
· 3 anlam

Konuşanın kendisini gösteren zamir ve kişinin öz bilinci.

  1. 1.

    Birinci kişi

    (zamir) Konuşanın kendini anlatmak için kullandığı kişi zamiri.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.11.2026 14:53:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Öz bilinç

    (isim, ruh bilimi) İnsanın kendini çevresinden ayrı bir varlık olarak algılamasını sağlayan farkındalık.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.11.2026 14:53:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Ego

    (isim, felsefe) Kişiliğin çekirdeğini oluşturan, düşünen ve isteyen öz.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.11.2026 14:53:48 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ben etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Birinci tekil kişi zamiri ben, Türk dillerinin en eski ortak sözlerindendir. Clauson'a göre asıl biçim ben'dir; Oğuz dışındaki dillerde söz başındaki b- erken dönemde benzeşmeyle m-'ye dönmüş ve men yaygınlaşmıştır. Orhon yazıtlarında iki biçim yan yana görülür: Tonyukuk Yazıtı yalnız ben, Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtları yalnız men kullanır. XI. yüzyılda Kâşgarlı Mahmud Türklerin men, Oğuz, Kıpçak ve Suvarların ben dediğini kaydeder; Anadolu'da XIII. yüzyıldan beri ben kullanılır. Yönelme durumundaki baŋa (bana) eskiden beri kalın ünlülüdür. Oğuz kolunda bile Azerbaycan ve Türkmen Türkleri men derken ben biçimi Türkiye Türkçesi ile Gagavuzcada sürer.

  1. 8. yüzyıl · Eski Türkçe (Orhon): ben, men
  2. 8. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: ben, men
  3. 9. yüzyıl · Eski Türkçe (Orhon): ben, men
  4. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: men
  5. 13. yüzyıl · Harezm Türkçesi: ben, men
  6. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ben
  7. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: men
  8. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ben ~ men
  9. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: men ~ ben
  10. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ben
  11. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ben
  12. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ben
  13. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ben
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ben

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.