cilt

Bitigçi Sözlük Maddesi

cilt

(isim)
Arapça cild · 3 anlam

Bedenin dış örtüsü, kitabın koruyucu kaplaması veya yayının ayrı birimi.

  1. 1.

    Bedenin dış örtüsü

    (isim) Bedeni dış çevreden ayıran, duyum ve korunma işlevleri taşıyan canlı örtü; ilgili: → ten.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:36:30 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Kitabın koruyucu kaplaması

    (isim) Basılı yaprakları bir bütün hâlinde koruyan, sırtıyla iki kanadı birbirine bağlı dış kaplama; ilgili: → ciltleme.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:36:30 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Yayının ayrı kitap birimi

    (isim) Uzun yayının ayrı kitap olarak düzenlenmiş ve çoğu kez numaralandırılmış birimi; ilgili: → kitap.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:36:30 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

cilt etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Cilt, Arapça cild ‘deri’ sözünden gelir. Tietze ‘kitap kabı’ anlamını da Arapça söze bağlar, Stachowski Arapça biçime ‘deri’ ve ‘cilt’ anlamlarını birlikte verir; Kâmûs-ı Türkî ise ‘kitap kabı’ ve ‘eserin bölümü’ anlamlarının Arapçada olmadığını, Türkçeye özgü olduğunu söyler. Türkçede söz XIV. yüzyıl Süheyl ü Nev-bahâr'da ‘kitap kabı’ anlamıyla görülür; Osmanlı döneminde ‘deri, meşin’, ‘kitap kabı’ ve ‘eserin bölümü’ anlamlarında yaşamış, Evliya Çelebi'de kitap sayma birimi olarak sık geçer. Türkiye Türkçesinde söz sonundaki d'nin yazımda da t ile gösterilmesiyle cilt biçimi yerleşmiştir.

  1. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: cild
  2. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: cild
  3. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: cild
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: cild
  5. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: cild
  6. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: cilt
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · cilt

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Bu Madde Hakkında Sorular ve Yanıtlar

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç
Anlam kayması Maddebaşı

Cilt bakımı ile on ciltlik bir ansiklopedi arasındaki köprüyü hangi dil kurmuştur?

Kaynaklar burada ayrışır. Cilt Arapça cild ‘deri’ sözünden gelir; Kâmûs-ı Türkî kitap kabı ve eser bölümü anlamlarının Arapçada bulunmadığını, Türkçeye özgü olduğunu söyler, Tietze ise kitap kabı anlamını Arapçaya bağlar.

İlgili Sözler

ciltli ciltçi ciltlik ciltsiz ciltleme cilt altı cilt tipi cilt tonu ciltlemek ciltlenme ciltçilik cilt dostu cilt kremi ciltlenmek

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.