hukuk

Bitigçi Sözlük Maddesi

hukuk

(isim, hukuk, mecaz)
[huku:ku] Arapça ḥuḳūḳ · 5 anlam

Bağlayıcı normlar, bunları inceleyen bilim, haklar ve kişiler arası yakınlık.

  1. 1.

    Bağlayıcı normlar sistemi

    (isim) İnsanlar ve kurumlar arasındaki ilişkileri bağlayıcı esaslara göre düzenleyen, uygulanması kamusal güçle güvenceye alınan normlar sistemi; ilgili: → yasa.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:17:52 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Normları inceleyen bilim

    (isim) Normların kaynaklarını, yorumunu ve uygulanışını araştıran bilim alanı; ilgili: → bilim.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:17:52 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Özel kişiler arası uyuşmazlık alanı

    (isim, hukuk) Ceza yargılamasından ayrı olarak kişiler arasındaki borç, mülkiyet ve benzeri uyuşmazlıklarla ilgilenen alan; ilgili: → hak (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:17:52 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Kişiye tanınan yetkiler

    (isim) Kişiye tanınmış yetkiler ve korunması gereken menfaatler bütünü; ilgili: → hak (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:17:52 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Kişisel yakınlık bağı

    (isim, mecaz) Kişiler arasında zamanla gelişen tanışıklık, yakınlık ve karşılıklı güven bağı; ilgili: → dostluk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:17:52 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

hukuk etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hukuk, Arapçada ‘hak, doğru olan’ anlamındaki ḥaḳḳ sözünün çoğulu olan ḥuḳūḳ'tan alınmıştır; sözün asıl anlamı ‘haklar’dır. En eski tanık XIV.–XV. yüzyıl Ahmed-i Dâ'î Dîvânı'ndaki _nān u nemek hukukı_ ‘tuz ekmek hakkı’dır; Tietze ilk tanıklarını Ferec ba'de'ş-Şidde'den (1451) verir: ‘o hakları yerine getirdin’ anlamında _ol ḥuḳūḳı yėrine getürdüŋ_. XVII. yüzyılda Evliya Çelebi _hukûk-ı ibâd_ ‘kul hakları’ yanında _hukûk-ı sâbıka_ ‘eskiden kalma dostluk’ söyleyişini de kullanır. Kâmûs-ı Türkî sözü hak ve alacakları konu alan ilim, ceza dışındaki alacak-verecek işleri ve karşılıklı iyiliklere dayanan dostluk anlamlarıyla kaydeder. Türkiye Türkçesinde yasalar düzeninin ve bu düzeni inceleyen bilimin adıdır; ‘dostluk’ anlamı da yaşamaktadır.

  1. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hukuk
  2. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ḥuḳūḳ
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hukûk
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hukûk
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hukuk
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hukuk

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.