jandarma

Bitigçi Sözlük Maddesi

jandarma

(isim, sıfat, askerlik, mecaz)
[janda'rma] İtalyanca gendarme · 3 anlam
  1. 1.

    (isim, askerlik) Yurt içinde genel güvenliği ve kamu düzenini korumakla görevli, yasa ve nizamların koyduğu hükümlerin yürütülmesini ve bunlara dayanan hükûmet emirlerinin yerine getirilmesini sağlayan silahlı askerî kuvvet.

  2. 2.

    (isim, askerlik) Bu kuvvette görevli olan kimse.

  3. 3.

    (sıfat, mecaz) Çevresinde olup biteni çabuk fark edip kolayca kandırılmayan ve kendi çıkarını kollayan kimse için kullanılır.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

jandarma etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Jandarma, Fransızca gendarme sözünden alınmıştır; ETDES, Stachowski ve Kâmûs-ı Türkî bu kökende birleşir. Fransızca söz gens d'armes ‘silah adamları’ öbeğinin tek bir ada dönüşmesiyle oluşmuştur. Kâmûs-ı Türkî XIX. yüzyıl sonunda jandarma ve candarma yazımlarını asayişi korumakla görevli maaşlı asker anlamıyla kaydeder. Tietze yabancı sözlerdeki j sesinin konuşma dilinde genellikle c'ye karşılık geldiğini belirtir; Anadolu ağızlarında candarma, candırma, cenderme, çandırma biçimleri görülür. Karaağaç ve Kestelli sözü İtalyancaya bağlar.

  1. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: jandarma ~ candarma
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: jandarma ~ candarma ~ candırma ~ cenderme
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · jandarma

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

jandarmalık jandarmasız jandarma eri jandarma timi jandarma alayı jandarma aracı jandarma ekibi jandarma okulu jandarma albayı jandarma bölüğü jandarma subayı jandarma taburu jandarma çavuşu jandarma birliği

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.