toplama

Bitigçi Sözlük Maddesi

toplama

(isim, sıfat, matematik)
· 5 anlam
  1. 1.

    (isim) Dağınık durumda veya farklı yerlerde duran nesne, ürün, bilgi ya da kişilerin belirli bir amaçla aynı yerde veya kayıtta bir araya getirilmesi. Tarla ürünlerinin alınması, imzaların edinilmesi veya araştırma verilerinin derlenmesi bu kapsamda yer alır; cemetme, icma.

  2. 2.

    (isim) Hamurun elde genişçe açılıp yer ocağının sıcak iç yüzeyinde pişirilmesiyle hazırlanan yöresel yiyecek. İnce yufkadan daha dolgun yapılıdır; yuvarlak ve yassı biçimiyle tek başına yenebilir veya ana yemeğin yanında tüketilebilir.

  3. 3.

    (isim, matematik) İki veya daha çok sayının değerlerinin bir araya getirilmesiyle elde edilen sonucu bulmaya yarayan temel aritmetik işlem. Sayma, basamak değerleri ya da eşdeğer cebirsel kurallarla yapılabilir; ortaya çıkan değer, başlangıçtaki niceliklerin birleşik miktarını gösterir; cem.

  4. 4.

    (isim, sıfat) Farklı kaynaklardan sağlanan parçalarla kurulmuş, tek bir hazır takım olarak üretilmemiş olan. Bilgisayar, araç veya spor takımı gibi şeyler için kullanılır; parçaların ya da üyelerin kökenleri ayrı olsa da sonuçta işleyen bir bütün ortaya çıkmıştır.

  5. 5.

    (isim, sıfat) Farklı yerlerden bulunup bir araya getirilmiş, seçim veya düzenleme bakımından ortak bir kökene dayanmayan. Giysi, eşya ya da malzeme gibi kümeler için kullanıldığında bütünün derlenmiş niteliğini, ögelerin başlangıçta bir arada olmayışını vurgular.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

toplama etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Toplama, toplamak fiiline -ma ekinin getirilmesiyle kurulmuş bir addır; Gülensoy sözü to-p+la-ma diye çözümler, yani topla- fiilini top adına -la- ekinin eklenmesiyle açıklar ve top'u da to- gibi bir fiil kökünden türemiş gösterir. Ek hem eylemin adını hem de eylemle ortaya çıkan şeyi adlandırdığından söz hem toplama işini hem de toplanan şeyleri karşılar (Bitigçi açıklaması). Söz 1831'de Hindoğlu'nun sözlüğünde ot toplama söyleyişinde kayıtlıdır. Gülensoy Anadolu ağızlarında açık ekmek ya da yufka, mısır ekmeği, altı okkalık sepet ve azar azar sağılıp biriktirilen süt anlamlarını kaydeder; Tietze ‘farklı yerlerden bir araya getirilmiş’ sıfat kullanımını 1940 tarihli bir tanıkla verir.

  1. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: toplama
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: toplama
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · toplama

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.