alabilmek

Bitigçi Sözlük Maddesi

alabilmek

(-i, nesnesiz)
· 3 anlam

Edinme veya kabul etmede olanak, güç ya da beceri bulunması.

  1. 1.

    Koşulların elvermesi

    (-i, nesnesiz) Edinme, kabul etme veya kavrama gibi bir eylem için gerekli koşullar elvermek; ilgili: → olanak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:44:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Gücün yetmesi

    (-i) Edinme eylemini gerçekleştirecek bedensel, maddi veya zihinsel güce sahip olmak; ilgili: → güç (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:44:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Ustalığın bulunması

    (-i) Bir nesneyi kavramak veya istenen şeyi edinmek için gerekli ustalığı taşımak; ilgili: → beceri.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:44:57 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

alabilmek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Alabilmek, al- ‘almak’ fiiline -a ünlüsü ve yardımcı fiil bil- ‘bilmek’ getirilerek kurulmuş bir yeterlik fiilidir. Veled Çelebi sözcüğü böyle çözümler ve bilmek'in burada bilgi değil güç bildirdiğini, ‘almayı bilmek’ten ‘almaya gücü yetmek’ anlamına geçildiğini belirtir; çağdaş etimoloji kaynakları biçime ayrı madde ayırmaz. Yapı XIV. yüzyılda Harezm, Eski Anadolu ve Kıpçak metinlerinde ala bil- ve alu bil- ~ alı bil- biçimleriyle görülür; Osmanlı Türkçesinde Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde bugünkü gibi alabil- biçimiyle geçer.

  1. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: alabil- ~ alubil-
  2. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: alıbil-
  3. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: alabil-
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: alabil-
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: alabil-
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · alabilmek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.