dinlemek

Bitigçi Sözlük Maddesi

dinlemek

(-i, tıp, mecaz)
· 5 anlam

Sese dikkat yöneltmek, söze uymak, sesle muayene etmek veya görüşe değer vermek.

  1. 1.

    Sesi izleme

    (-i) Sesi veya konuşmayı anlamak amacıyla işitme duyusunu ona yöneltmek; ilgili: → işitmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:04:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Öğüde göre davranma

    (-i) Öneriyi benimseyerek davranışını onu verenin istediği yönde düzenlemek; ilgili: → öğüt.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:04:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Bedensel sesleri değerlendirme

    (-i, tıp) Beden içinden gelen sesleri doğrudan veya stetoskopla değerlendirerek muayene etmek; ilgili: → stetoskop.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:04:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    İsteğe uyarak iş görme

    (-i, mecaz) Kişinin isteğine veya buyruğuna uygun davranmak ya da iş görmek; ilgili: → itaat.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:04:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.
    Yeni

    Görüşü dikkate alma

    (-i) Karar vermeden önce karşısındakinin düşünce ve ihtiyaçlarını öğrenip dikkate almak; ilgili: → değerlendirme.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:04:14 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

dinlemek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Dinlemek, Eski Türkçe tıŋla- fiilinin Oğuz kolundaki devamıdır; fiil tıŋ ‘dinleme, kulak verme; ses’ adından addan fiil yapan -la- ekiyle türemiştir. Söz Kül Tigin Yazıtı'ndan beri tanıklanır; Harezm ve Eski Anadolu metinlerinde diŋle- biçimi belirir, ŋ sesinin n'ye dönmesiyle dinle- yerleşir. Kökün Çince t'ing ‘dinlemek’ten geldiği ileri sürülmüştür; Clauson bunu ses bakımından güç bulur, ÈSTJa ise sözün Türkçenin en temel söz varlığında eskiden beri yerleşik olduğunu vurgular. Anadolu ağızlarında göçüşmeyle oluşan digne-, dığne- biçimleri yaşar.

  1. 8. yüzyıl · Eski Türkçe (Orhon): tıŋla-
  2. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: tıŋla-
  3. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: tıŋla-
  4. 13. yüzyıl · Harezm Türkçesi: diŋle- ~ tıŋla-
  5. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: diŋle-
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: tıŋla- ~ diŋla-
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dinle-
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dinlemek
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: dinlemek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · dinlemek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

dinlenme dinleme dinlenmek ağzından diktafon dinleyiş pavyoncu seslemek arz odası baktırmak dinleyici çalgıhane öyküsever alaturkacı

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.