ikinci

Bitigçi Sözlük Maddesi

ikinci

(sıfat, isim, mecaz)
· 5 anlam

Sayı düzeninde, önem veya değer sıralamasında öndekini izleyen.

  1. 1.

    Sayısal sıradaki konum

    (sıfat) Birden sonra ve üçten önce yer alan basamağı gösteren; ilgili: → iki.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:52:58 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Önemce daha geride

    (sıfat) En önde tutulanın ardından değerlendirilen, önceliği daha düşük olan; ilgili: → öncelik.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:52:58 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Daha düşük nitelik düzeyi

    (sıfat) En üstün sınıfa göre daha düşük nitelikte kabul edilen; ilgili: → nitelik.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:52:58 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Başka bir örnek

    (sıfat, mecaz) Öncekine eklenen veya onun bir benzeri olarak görülen başka örneği belirten; ilgili: → başka.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:52:58 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Sıralamadaki varlık

    (isim) Bir diye sayılanın hemen ardından gelen kişi veya nesne; ilgili: → sıra.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:52:58 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ikinci etimolojisi ve tarihsel dönemleri

İkinci, iki sayı adına sıra sayısı yapan ekin getirilmesiyle kurulmuştur. Clauson'a göre Eski Türkçede daha eski ekkinti biçiminden sonra ikinç yaygınlaşmış; ikinç'e -i eklenmiş uzun biçim ikinçi ilk kez XI. yüzyılda Kutadgu Bilig'de, ölçü gereği görülmüş ve zamanla kısa biçimin yerini almıştır. Kâşgarlı Mahmud ikinç'i ‘ikinci’ diye verir ve sıra sayılarının kuralını açıklar. Harezm ve Kıpçak metinlerinde ekinçi söyleyişi de yaygındır. Anadolu'da XIII. yüzyıldan beri ikinci biçimi görülür; ikinç ise Clauson'a göre XIV. yüzyılda yalnız bir kez geçer.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: ikinç ~ ikinçi
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ikinci
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: ekinçi ~ ikinçi
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: ekinçi ~ ikinçi
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ikinci ~ ikinçi
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: ikinçi
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ikinci
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ikinci
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ikinci
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ikinci

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

ikincilik ikinci dil ikinci top ikinci ürün ikinci beyin ikinci ekran ikinci kânun ikinci molar ikinci türev Gotik Rufai fakat gazel gücük

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.