oran

Bitigçi Sözlük Maddesi

oran

(isim, matematik)
· 4 anlam

Karşılaştırmalı büyüklük ve tahmini değerlendirme

  1. 1.

    Göreli büyüklük

    (isim) Ölçülen bir değerin başka bir değere veya ait olduğu toplama göre büyüklük ilişkisi; ilgili: → nicelik.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:12:23 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Parça uyumu

    (isim) → orantı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:12:23 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Yaklaşık yargı

    (isim) Kesin ölçüm veya gözlem olmadan, akıl yürütmeyle oluşturulan yaklaşık değerlendirme; ilgili: → tahmin.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:12:23 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Bölümle belirtilen ilişki

    (isim, matematik) İlk niceliğin ikinci niceliğe bölünmesiyle elde edilen karşılaştırma değeri; ilgili: → nicelik.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:12:23 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

oran etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Oran, Eski Anadolu Türkçesinden beri ‘ölçü, nispet, derece’ anlamında kullanılan, ancak kökeni aydınlatılamamış bir sözdür. Bilinen en eski tanıkları Yûnus Emre Dîvânı ve Süheyl ü Nev-bahâr'dadır; Tietze XV. yüzyılda Mercimek Ahmed'den _orandan geçürü_ ‘ölçüyü aşarak’ tanığını verir. Kâmûs-ı Türkî sözü Türkçe sayar ve terk edilmesini büyük bir kayıp olarak niteler. Dankoff sözü Ermenice ōrēn ‘yasa, gelenek’ ile birleştirmiş, ama ETDES'e göre bu öneriyi kendisi de spekülatif saymıştır; Gülensoy öneriyi reddedip sözü Eski Türkçe or- ‘kesmek’ fiilinden -an ekiyle türetir. Eren, oran'ın yalnız Anadolu'da bulunmasını, eski ve yeni lehçelerde görülmemesini dikkate değer bulur.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: oran
  2. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: oran
  3. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: oran
  4. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: oran
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: oran
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: oran
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: oran
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · oran

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

oranca oranlı oransal oransız oranlama oranlamak oranlanma oranlılık oranlanmak oransızlık oran orantı oran ölçeği oransal nem oran analizi

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.