acılaşmak

(nesnesiz) Bir yiyeceğin ya da içeceğin, sözgelimi fazla kaynatılan kahvenin, yanan baharatın, bekletilen yemeğin lezzeti kaçıp, halk arasındaki deyişle "acıyıp", dilde buruk, yakıcı ve hoşa gitmeyen bir tat bırakır hâle gelmek; ağızda kekremsi bir iz belirmek.

Bir yaşantı, yas ya da ilişki giderek daha yıpratıcı, daha katlanılmaz, daha yakıcı bir hâl almak; kişi, üst üste gelen hayal kırıklıkları, kayıplar ve yoksunluklarla katılaşıp kırgın, küskün ve hırçın birine dönüşmek.

(nesnesiz, gıda bilimi) Yem ve yağ içeren besinlerde, yapıdaki yağ asitleri havayla oksitlenince ya da suyla parçalanınca (hidroliz) ürün ağır, sabunumsu bir koku ve tat kazanmak; bu bozulma yüzünden kalitesini yitirip tüketime elverişsizleşmek.

(mecaz) Bir sesin, gülüşün ya da bakışın içine hüzün ve sitem karışıp dinleyenin yüreğine işleyen, onu sarsan bir tınıya bürünmek; kişi geçmişini anlatırken yaşadıklarının yükünü sezdirecek ölçüde kederli, yürek burkan bir hâl almak.

(mecaz) Tatlı başlayan bir söz alışverişi, tartışma ya da takılma uzadıkça iğneli, kırıcı ve öfkeli bir havaya bürünmek; sesin tonu kabalaşıp karşı tarafı yaralayan dokundurmalarla yüklü, kavgaya dönük bir hâle gelmek.