beklemek

Bitigçi Sözlük Maddesi

beklemek

(-i, nesnesiz)
· 7 anlam

Bir süre yerinde kalma, acele etmeme, gözetme ve olacaklara ilişkin beklenti.

  1. 1.

    Gelişi veya olayı gözleyerek kalma

    (-i, nesnesiz) Birinin gelişi veya belirli olay gerçekleşene dek bulunduğu konumdan ayrılmamak; ilgili: → kalmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:51:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Sonuç için süre bırakma

    (nesnesiz) Sonuç ortaya çıkmadan harekete geçmeyip olayın gelişmesine süre bırakmak; ilgili: → oyalanmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:51:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Nöbetle gözetme

    (-i) İnsanı, eşyayı veya yeri gözetimi altında tutarak tehlikeyi ve kaçıp gitmeyi önlemek; ilgili: → korumak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:51:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Olacağını umma veya öngörme

    (-i) Bir sonucun gerçekleşeceğini ummak, öngörmek veya bunu karşısındakinden istemek; ilgili: → ummak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:51:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    İleride karşılaşılacak durumda olma

    (-i) Bir kişiyi gelecekte karşılaşacağı olay veya durum olarak ilgilendirmek; ilgili: → karşılaşma.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:51:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Gerçekleşmesini kollama

    (-i) Birinin gelişini veya belirli bir gelişmeyi dikkatle gözleyip buna hazır bulunmak; ilgili: → ummak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:51:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Zaman geçirme

    (nesnesiz) → oyalanmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:51:00 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

beklemek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Beklemek, Eski Türkçe bek ‘sağlam, sıkı’ sözüne addan fiil yapan -le- ekinin getirilmesiyle kurulmuştur. Clauson'a göre fiilin ilk anlamı ‘sıkıca bağlamak, kapatmak, sağlama almak’tır: Uygur metinlerinde armağanı sarıp bağlamak, kuyuyu tıkamak için kullanılır. Anlam buradan ‘korumak, gözetmek’e, oradan ‘gözlemek, ummak’a ve sonunda ‘beklemek’e ilerlemiştir. Kâşgarlı Mahmud hem ‘malını saklayıp gözetti’ hem ‘kapısını kapattı’ örneklerini verir. ÈSTJa'ya göre ‘beklemek’ anlamı XIII–XIV. yüzyıllardan itibaren görülür ve özellikle güneybatı (Oğuz) dillerinde yerleşir.

  1. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: bekle-
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: bekle-
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: bekle-
  4. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: bekle-
  5. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: bekle-
  6. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: bekle-
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: bekle-
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: beklemek
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: beklemek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · beklemek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

beklenme bekleme beklenmek aç açına eğlenmek girişken gözetmek gözlemek çemrenme aylamak açılmak kalkmak avutma bilmek

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.