afet

Bitigçi Sözlük Maddesi

afet

(isim, tıp, mecaz, eskimiş)
[a:fet] Arapça āfet · 5 anlam
  1. 1.

    (isim) Deprem, sel, heyelan, çığ, kuraklık ya da fırtına gibi doğa kaynaklı bir olayın bir yöreye ansızın çökerek can kaybına, yapıların çökmesine, ekinin mahvolmasına ve olağan yaşamın altüst olmasına yol açması; bunun doğurduğu büyük felaket.

  2. 2.
    Yeni

    (isim) Acil durum yönetiminde, doğadan, teknolojiden ya da insan etkinliğinden kaynaklanıp bir topluluğun olağan yaşamını kesintiye uğratan, can ve mal kaybı doğuran, yörenin kendi olanaklarıyla baş edemeyeceği olay; önlemsiz kalan tehlikenin dönüştüğü sonuç.

  3. 3.

    (isim, mecaz) Kişinin, ailenin ya da toplumun başına açtığı dertler bakımından ağır bir felakete benzetilen, dışarıdan kazanç, ayrıcalık ya da mutluluk kaynağı gibi görünse de zamanla geri dönülmesi güç zararlar, sıkıntılar getiren durum veya şey.

  4. 4.

    (isim, mecaz) Alımı, çekiciliği ve göz kamaştıran güzelliğiyle görenleri büyüleyip kendinden geçiren, bakanın bütün dikkatini üstüne toplayan kadın; güzelliğin baş döndürücü, yıkıcı bir güç gibi düşünülmesinden doğan abartılı övgü adı.

  5. 5.

    (isim, tıp, eskimiş) Bir hastalığın ya da zedelenmenin etkilediği dokuda, organda ortaya çıkan, gözle, mikroskopla veya görüntülemeyle saptanabilen yapısal bozulma, yara ya da iz; bugünkü hekimlikte "lezyon" terimiyle karşılanan hastalık izi.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

afet etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Afet, Arapça āfa ‘bela, zarar’ adına dayanır; Tietze sözcüğün Türkçeye Farsça āfat biçimi üzerinden geldiğini belirtir, Stachowski ve Karaağaç ise doğrudan Arapçayı gösterir. Tarihsel Derlem'de söz XIII.–XIV. yüzyılda Yûnus Emre'de, XIV. yüzyılda Kâbûs-nâme Tercümesi'nde ve Harezm metni Kısasü'l-Enbiyâ'da, XV. yüzyılda Nevâyî'de geçer; ‘felaket’ ve ‘bir hastalığın yol açtığı bozukluk’ anlamları Ferec ba'de'ş-Şidde'de (1451) de tanıklıdır. XV. yüzyıldan başlayarak şiirde güzelliğiyle aklı başından alan sevgili için de kullanılmıştır; Tietze afacan'ı Farsça āfat-i cān tamlamasına bağlar. Türkiye Türkçesinde doğal afet anlamı öne çıkmıştır.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: āfet
  2. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: āfet
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: āfet
  4. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: āfet
  5. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: āfet
  6. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: āfet
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: āfet
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: āfet
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: afet
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · afet

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

afetsel afetsiz afetzede afetçilik afet planı afet riski afet konutu afet önleme afetzedelik afet bilinci afet bölgesi afet desteği afet direnci afet eğitimi

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.