Yazmak, düzmek.
(-e) Haber vermek.
Sipariş etmek.
(nesnesiz, mecaz) Herhangi bir şeyi bildirmek, anlatmak, demek istemek, hatırlatmak.
Bir şey ısmarlamak.
Tarihsel söz varlığı
İlk tarihsel tanık: yaklaşık 1387 · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · PDF s. 83
Türkçe tercümenin kaynak yayında olasılıklı gösterilen tarihi. Kaynak yayın tercüme tarihini başlık künyesinde [1387?] biçiminde, belirsizlik işaretiyle verir. Tarih dayanağı: Başlık sayfası, PDF s. 2
Anlamsal gelişim çizgisi
1387 · Eski Anadolu Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: biçimbilimsel süreklilik
1387
Tarihleme dayanağı: eserin telif veya dil katmanı için yaklaşık dönem
Biçim: de- · fiil
Dönem anlamı
Bir sözü sesle bildirmek veya bir düşünceyi ifade etmek.
biçimbilimsel süreklilikKâbûs-nâme'de konuşan kişinin doğrudan sözünü ve anlatıcının aktarmasını kurar.
Günümüze uzanan değişim
de- gövdesi çekimli kullanımlarda sürmüş; sözlük maddesi demek mastarıyla gösterilir.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Çevriyazılı metin ile yazma yaprağı yüzü-satır gönderimli sözlük/dizin için ana kaynak.
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Biçim: söylemek
1. güncel anlam
Düşündüğünü veya bildiğini sözle anlatmak; buyurmak
2. güncel anlam
Bir düşünceyi ileri sürmek, ortaya atmak
3. güncel anlam
Yapılmasını istemek; lütfetmek
4. güncel anlam
Türkü, şarkı vb. okumak
5. güncel anlam
Yazmak, düzmek
6. güncel anlam
Haber vermek
7. güncel anlam
Önceden bildirmek, tahmin etmek
8. güncel anlam
Sipariş etmek
9. güncel anlam
Herhangi bir şeyi bildirmek, anlatmak, demek istemek, hatırlatmak
10. güncel anlam
Bir şey ısmarlamak
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Kâbûs-nâme: de-. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir sözü sesle bildirmek veya bir düşünceyi ifade etmek.
Tarihsel bağlam: Kâbûs-nâme'de konuşan kişinin doğrudan sözünü ve anlatıcının aktarmasını kurar.
Anlamsal gelişim notu: de- gövdesi çekimli kullanımlarda sürmüş; sözlük maddesi demek mastarıyla gösterilir.
Çağdaş arama bağı: demek, söylemek · biçimbilimsel süreklilik · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.
Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.
bu kelimelerin bazıları üzerinde durulmuştur. 65 Kur ’ân, 40/64: “Yeri sizin için yerleşim alanı, göğü de bir bina kılan, size şekil verip de şeklinizi güzel yapan ve sizi temiz besinlerle rızıklandıran Allah’tır.”
Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 83 · çevriyazı güveni B
kişinün torn, teni arı olur. Dükeli hâlda (12) ve her nesnede arılık sevgülüdür. Ve namaz kılan kişi tekebbürden ırak olur; zira (13) namaz alçaklık SÛretİdÜr. Şek de- gül, tabi‘at alçak olsa ten dahi ana uyar. (14) Ve bu zâhirdür ki her kim dilese ki bir
Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 91 · çevriyazı güveni B
Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.
Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.
/karşılaştır umut ile ümit